SCHENKING EIGEN WONING IN 2017

SCHENKING EIGEN WONING IN 2017
Geachte relatie,

Zoals u wellicht reeds vernomen heeft mag vanaf 1 januari 2017 onder bepaalde voorwaarden (weer) eenmalig maximaal € 100.000 belastingvrij worden geschonken voor de eigen woning. Aangezien u in uw praktijk wellicht vragen krijgt over dit onderwerp zetten wij een en ander graag nader voor u uiteen.

Over een schenking is schenkbelasting verschuldigd, tenzij sprake is van een vrijstelling. Vanaf 1 januari 2017 mag onder bepaalde voorwaarden (weer) eenmalig maximaal € 100.000 belastingvrij worden geschonken voor de eigen woning. De hoofdregel luidt dat eenmalig gebruik kan worden gemaakt van deze verhoogde vrijstelling. Wordt deze vrijstelling niet geheel benut, schuift het restant niet door naar andere jaren, tenzij de overgangsregeling uit de Successiewet van toepassing is dan wel de schenking voor eigen woning voor het eerst in 2017 plaatsvindt (zie hierna). Om te beoordelen of van deze inhaalmogelijkheden uit de overgangsregeling gebruik kan worden gemaakt, moeten eerst de in het verleden al ontvangen schenkingen in kaart gebracht worden.

Algemeen: voorwaarden schenking eigen woning vanaf 2017

Dit zijn de eisen voor de vrijstelling van € 100.000 vanaf 2017:

  1. de ontvanger is tussen de 18 en 40 jaar oud
  2. de schenking wordt gebruikt voor:
    • aankoop, verbetering of onderhoud van de eigen woning
    • aflossing van de eigenwoningschuld (hypotheek)
    • aflossing van een restschuld van een verkochte eigen woning
    • afkoop van rechten van erfpacht, opstal of beklemming

Schenkingen in het verleden

De verruimde eenmalige fiscaal vriendelijke schenking is niet nieuw. Daarom heeft de wetgever een zogenoemde overgangsregeling gemaakt. In het kader van de overgangsregeling dient precies te worden nagegaan of u in het verleden al gebruik heeft gemaakt van een eenmalige verhoogde schenkingsvrijstelling.

De overgangsregeling (art. 82a SW 1956): een onderverdeling in drie groepen

Er is sprake van een onderverdeling in drie groepen verkrijgers:

  • groep 1: verkrijgers van een schenking vóór 2010;
  • groep 2: verkrijgers van een schenking tussen 2010 en 2014;
  • groep 3: verkrijgers van een schenking in 2015 en 2016.

Groep 1: de overgangsregeling voor schenkingen gedaan VÓÓR 1 januari 2010

Voor schenkingen die vóór 1 januari 2010 zijn gedaan met een beroep op de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling is in de wet een inhaalmogelijkheid gemaakt. De ontvanger van de schenking kan nog gebruik maken van een extra vrijstelling van € 46.984 voor de eigen woning in de jaren 2017 of 2018, mits in 2015 of 2016 gebruik is gemaakt van de inhaalvrijstelling voor de eigen woning van € 27.570 (cijfers 2016).

LET OP: is nog geen gebruik gemaakt van de inhaalvrijstelling en gebeurt dit ook niet in 2016, dan is de vrijstelling beperkt tot een bedrag van € 27.567.
Het is voor deze categorie dus interessant om in 2016 nog een schenking te doen met beroep op de inhaalvrijstelling ten behoeve van de eigen woning.

Groep 2: overgangsregeling voor schenkingen gedaan TUSSEN 2010 – 2014

Voor de in de periode 2010 – 2014 gedane schenkingen is géén overgangsrecht in de wet opgenomen. Dat houdt in dat wanneer in één van deze jaren is geschonken met toepassing van de eenmalig een verhoogde vrijstelling géén inhaalschenkingen gedaan kunnen worden. Hiervoor geldt de hoofdregel dat van een verhoogde schenkingsvrijstelling maar één keer in het leven gebruik kan worden gemaakt.

De wetgever heeft hiertoe besloten omdat bij de eerder van toepassing zijnde belastingvrije schenking van € 100.000 (dit was mogelijk in de periode van 1 oktober 2013 tot 1 januari 2015) reeds een (beperkte) inhaalmogelijkheid van toepassing is geweest. Die inhaalregeling was van toepassing op voor schenkingen tussen ouders en kinderen die tussen de 18 en 40 jaar jong waren, waarbij de éénmalig verhoogde vrijstelling van € 24.676 en de extra verhoging daarvan tot € 51.407 was beperkt tot die categorie schenkers en begiftigden.

Groep 3: overgangsregeling voor schenkingen gedaan IN 2015 en 2016

Voor schenkingen, welke in de jaren 2015 en 2016 worden gedaan met een beroep op de verhoogde vrijstelling voor de eigen woning (maximaal € 53.016), hebben de ontvangers recht op een extra vrijstelling ten bedrage van € 46.984 in de jaren 2017 of 2018, mits de schenking ook dan wordt gebruikt in het kader van de eigen woning.

LET OP: IS IN 2016 NOG ACTIE NODIG?

Gelet op het vorenstaande, zijn er een aantal situaties waarbij schenken in 2016 nog nuttig is:

  1. wanneer vóór 1 januari 2010 een schenking heeft plaatsgevonden met een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling en in 2017 wenst men een optimaal beroep te kunnen doen op de aanvullende vrijstelling ten behoeve van de eigen woning, dan moet men in 2016 gebruik maken van de inhaalvrijstelling (maximaal mogelijke bedrag is € 27.570).
  2. let op de leeftijd van het kind! Is het kind van de schenker vanaf volgend jaar 40 jaar of ouder, is in 2016 de laatste kans om van een verhoogde vrijstelling gebruik te maken.
  3. wanneer niet eerder een verhoogde vrijstelling is benut, dan heeft men een keuze:
    • óf de gehele schenking in 2017 of latere jaren doen met een mogelijkheid tot spreiding over drie (aaneengesloten) jaren, mits het gaat om schenkingen van dezelfde schenker en de ontvanger op het moment van elke schenking tussen de 18 en 40 jaar is.
    • óf in 2016 al schenken voor de eigen woning en in 2017 of 2018 de rest. De verkrijger kan in 2016 de verhoogde vrijstelling eigen woning gebruiken voor maximaal € 53.016 en restant van de vrijstelling ad € 46.984 in 2017 of 2018.

LET OP:

Blijkens het overgangsrecht is, wanneer in 2016 “slechts” de regulier verhoogde vrijstelling van € 25.449 wordt gebruikt, de maximale vrijstelling in 2017 of 2018 beperkt tot een bedrag van € 46.984.

Heeft u nog vragen? U kunt ons een email sturen via schenking2017@leussenbroek.nl. Wij helpen u graag op weg!

Vriendelijke groeten,

Van Leussen Van den Broek Notarissen